Türkiye’de yasal olarak oynanmasına izin verilen ve yasak olan bahis kumarı yuvaları yıkıyor, uyuşturucu kadar tehlikeli olmasından dolayı insanların psikolojisini bozarak derin yaralar açıyor. 2025’in aile yılı ilan edilmesine rağmen, ailelerin huzuru kaçıyor.
'2025 Aile Yılı' etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen konferansta, bağımlılık biliminin öncü isimlerinden Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı Prof. Dr. Tayfun Uzbay, çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Bağımlılığı irade zayıflığı değil, tıbbi bir 'beyin hastalığı' olarak tanımlayan Uzbay, modern çağın yeni bağımlılık türlerinin aile kurumunu kuşattığını belirtti.
'GÖRÜNMEZ' KİMYASAL TEHLİKE
Prof. Dr. Uzbay, 21. yüzyılda bağımlılığın kimyasal ve davranışsal olarak ikiye ayrıldığını ancak her ikisinin de beyindeki ödül mekanizmasını aynı şekilde tahrip ettiğini ifade etti: 'Kumar ve bahis bağımlılığının, eroin veya kokain gibi kimyasal maddelere olan bağımlılıktan hiçbir farkı yoktur. Kumarın dijitalleşerek kolay ulaşılabilir hale gelmesi, aile yapısını tehdit eden en büyük unsurlardan biri haline gelmiştir. Bu durum sadece ahlaki bir çöküş değil, Parkinson veya anksiyete gibi tıbbi bir beyin hastalığıdır.'
İNTERNET VE AKIL GERİLEMESİ
Dijital devrimin insan bilişi üzerindeki etkilerini de mercek altına alan Uzbay, teknolojinin sunduğu aşırı kolaycılığın bedelleri olduğuna dikkat çekti. Araştırmaların internetin yaygınlaşmasıyla birlikte ortalama IQ seviyelerinde bir düşüşe işaret ettiğini belirten Uzbay, şu tespitlerde bulundu:
Z ve Alfa Kuşağı Tehdit Altında: Fazla kolaycılık nedeniyle gençlerin okuma, yazma ve muhakeme becerileri zayıflıyor.
El Becerisi Kaybı: 'Sürekli ekrana dokunuyoruz ama kalem tutmakta zorlanan gençler görüyoruz. İnsan el becerisini ve muhakeme gücünü kaybettikçe diğer canlılardan ayrılan en temel özelliğini de yitirir.'
Dijital Kurbanlar: Tarım ve sanayi devrimlerinde olduğu gibi, bu sürece adapte olamayanların 'dijital devrimin kurbanları' olacağını vurguladı.
TEDAVİ İÇİN 'AHLAK' DEĞİL 'BİLİM' VURGUSU
Bağımlılığın yalnızca ahlaki değerler üzerinden tartışılmasının çözümü zorlaştırdığını belirten Prof. Dr. Uzbay, toplumun bu sorunu tıbbi bir perspektifle ele alması gerektiğini savundu. Bağımlılığın aile yapısına zarar vererek toplumsal çürümeyi hızlandırdığını hatırlatan Uzbay, bu sürecin profesyonel tedavi stratejileri ve bilinçli bir dijital adaptasyonla kontrol altına alınması gerektiğini ifade etti.
